Diyanet: Dinî Kurumsallaşmanın 100 Yılı

Kitap Hakkında

TAKDİM

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı (ATAM); Anayasamızın 134’üncü maddesi uyarınca 1983 yılında Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu çatısı altında kurulmuştur. ATAM, mevzuatla verilen görev ve sorumluluklar çerçevesinde kurulduğu andan itibaren yurt içi ve yurt dışı paydaşlar ile iş birliği hâlinde birçok bilimsel faaliyet yürütmektedir. Bu faaliyetler içerisinde başta Türkçe olmak üzere muhtelif dillerde yazılmış monografik eserler, ATAM Dergisi, sempozyum, kongre, panel gibi bilimsel etkinlikler ve projeler yer almaktadır. Merkezimiz, Mustafa Kemal Atatürk, Millî Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti tarihini ilgilendiren konularda, alanlarında önde gelen bilim insanları ve araştırmacılar ile çalışmaktadır. Bu kapsamda faaliyetlerine devam ederken ürettiği bilimsel çıktılar ile geçmiş ve gelecek arasında bir köprü tesis etmiş akademik bir kurum misyonunu da ifa etmektedir.

Mustafa Kemal Atatürk’ün “Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadık kalmazsa, değişmeyen hakikat insanlığı şaşırtacak bir hâl alır” sözünü şiar edinen Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı, toplumun her kesiminden tarih meraklılarına hitap edebilecek GENEL OKUYUCU SERİSİ’ni hazırlamıştır. Yakın dönem tarihimizde derin izler bırakan tarihî olay ve olguları konu edinen eserlerde, bilimsellikten ödün vermeden sade bir dil ve anlatım yöntemi benimsenmiştir. Okuma zevkinin bölünmemesi adına dipnot kullanımı tercih edilmemiştir.

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı, GENEL OKUYUCU SERİSİ kapsamında hazırlanan 12 adet kitabı, Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100. yılında okuyucu ile 2023 yılında buluşturmuştur. Bu seride yayınlanan kitapların isimleri şu şekildedir: “Atatürk”, “Sabır, Savaş, Zafer: I. Dünya Savaşı ve Millî Mücadele Döneminde Türk Zaferleri”, “Millî Mücadele Ruhu ve Millî Güç Unsurları”, “Birinci Dünya Savaşı ve Millî Mücadele’de Kızılay (Hilâl-i Ahmer) Cemiyeti ve Kızılaycılar”, “Savaşa Son Veren Antlaşmalar (Millî Mücadele Dönemi)”, “100. Yılında Lozan Barış Antlaşması”, “Cumhuriyetin Düşünürleri”, “Bin Yıllık Maziden Geleceğe Bakış Türkler ve Ermeniler”, “Dünden Yarına Kıbrıs: Kıbrıs Türklerinin Varoluş ve Devletleşme Mücadelesi”, “Adalar Denizi-Doğu Akdeniz-Mavi Vatan”, “Batı Trakya Meselesi” ve “Dünden Bugüne Pontusçuluk”. Söz konusu seri kapsamında hazırlanan eserlere kamuoyunun ilgisi ve talepleri doğrultusunda, farklı konular ve içeriklerle çalışmaların devamına karar verilmiştir. 2024 yılında serinin devamı olarak “Millî Mücadele’de Çocuk Kahramanlar” adlı eser basılmış ve diğer eserlerin de hazırlıkları devam etmektedir. 2025 yılında yayımlanan “Türkiye-Suriye İlişkileri 1923-2023” adlı esere serinin devamı olarak “Diyanet Dinî Kurumsallaşmanın 100 Yılı”, “Boğazlar Meselesi” ve “Kafkasya’da Acara Özerk Cumhuriyeti” başlıklı eserler de dâhil edilmiştir.

2025 yılında basımı tamamlanan “Diyanet Dinî Kurumsallaşmanın 100 Yılı” adlı eser, serinin on beşinci kitabıdır. Çalışmada, Cumhuriyetin kuruluşundan bugüne kadar varlığını sürdüren Diyanet İşleri Başkanlığının dönem dönem genişleyen ve daralan hizmet alanları, toplum ve kamu kurumları arasında konumu, yapısı, görev ve faaliyetleri ele alınmaktadır. Daha önce planlamasını yaparak çalışmalarına başladığımız ve basımını tamamladığımız bu eseri kamuoyuna sunmanın haklı gururunu yaşıyoruz.

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı olarak, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim ve Uygulama Kolu, Genel Okuyucuya Yönelik Kitap Hazırlama Çalışma Grubu üyelerine, kitabın yazarı Doç. Dr. Hicret Kiraz Toprak’a, kitabın inceleyicilerine, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı BE Prof. Dr. Derya Örs’e, Seri Koordinatörü Prof. Dr. Ali Satan’a, ATAM Yüksek Kurum Uzmanı Murat Alper Parlak’a ve idari personeline teşekkür eder, “Diyanet Dinî Kurumsallaşmanın 100 Yılı” adlı eseri kamuoyunun istifadesine sunmaktan onur duyarız.

Prof. Dr. Ahmet Kılınç

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı